de kiezel in onze schoen
Werkdruk
95% van de leerkrachten werkt met plezier in het onderwijs. Waarom blijft werkdruk dan hardnekkig het gesprek overheersen?
Het is een paradox die iedereen in het primair onderwijs herkent. Leerkrachten vinden voldoening in hun vak, ervaren geluksmomenten in de klas, en 75% zou – als ze opnieuw mochten kiezen – zo weer voor het onderwijs kiezen (TALIS 2025). En toch: zodra het gesprek gaat over de knelpunten van het beroep, is werkdruk binnen een paar zinnen weer terug. Dat is geen toeval. Het is een patroon.
We weten al veel. Maar weten is niet hetzelfde als oplossen. Er is de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar werkdruk (TNO 2026, Oberon 2024, Inspectie van het onderwijs 2026). Er lopen tal van projecten, pilots en interventies. Scholen experimenteren, besturen investeren, de sector praat erover op elk niveau. En toch: het onderwerp verdwijnt niet. Het duikt steeds weer op – in andere woorden, op een ander moment, maar met dezelfde kern. Dat is precies waarom we het anders moeten aanpakken.
Een kiezel, geen rots. Werkdruk is niet het enige verhaal van het beroep. Maar een kiezel in je schoen vermoeit, ook als je weet dat de wandeling het waard is. In plaats van nog een onderzoek dat herhaalt wát we al weten, willen we op een andere manier onderzoeken wat er aan de hand is, waarom eerdere aanpakken onvoldoende beklijven, waar de kiezel precies zit, of hij zich verplaatst onder nieuwe regelgeving of organisatievormen en wat is er nodig om hem eruit te halen of kleiner te maken.
Daarom willen we het vraagstuk eens op een andere manier benaderen. Door andere bronnen van kennis en ervaring te ontsluiten, binnen en buiten de onderwijssector, met creatieve onderzoeksmethoden hopen we een nieuw perspectief op onze kiezel te krijgen. Hiervoor hebben we partners in de sector nodig. Partners die de opbrengsten willen gebruiken voor hun eigen organisatie, maar ook willen bijdragen aan oplossingen voor de hele sector.
En nu willen we samen met jou een lerend pad inslaan! Samen met gelijkgestemden, en dat hoeven niet gelijkdenkenden te zijn!, die met ditzelfde maatschappelijke vraagstuk onder de arm lopen, op onderzoek. Op zoek naar nieuwe perspectieven en spiegels. Lees je mee? Mogelijk is het wat voor jou?
Met vriendelijke groet,
de stappen en fases
Het gehele lerende traject met fasen in beeld:
Waaruit bestaat deze gezamenlijke reis?
Deze onderzoekende, makende reis kent de volgende elementen:
-> 3 inspiratiemiddagen waarin we gezamenlijk met elkaar via andere perspectieven (vanuit het veld en van elkaar) leren te zien wat we eerder nog niet zagen
-> Verhalen uit het veld als drager voor alle gesprekken. Want we willen het niet ‘over’ iemand hebben, we willen het hebben over dat wat werkelijk gaande is.
-> Een boek en/of expositie met audiofragmenten of een podcast als eindresultaat. Zodat je de lerende reis verder door kan geven en mee kan nemen je eigen organisatie in.
de kernvraag met maatschappelijke urgentie
We willen
samen leren.
Samen met andere organisaties willen wij een lerend traject instappen. Vanuit de gezamenlijk gedragen kernvraag op zoek naar andere perspectieven die ons verder helpen in wat we tot nog toe niet goed te pakken kregen.
De gevonden kernvraag:
Uit de eerste gesprekken in het veld van fase 1 vonden we gezamenlijk deze kernvraag. Een vraag met maatschappelijke urgentie, pieken en dalen, vanuit het complexe gebied van menselijke interactie, van grote betekenis voor mensen in de maatschappelijke frontlinie.
voorwerk:
De eerste bezoeken aan het veld
In deze eerste fase van dit traject zijn we op zoek naar de beste kernvraag voor deze onderzoekende reis. En die vraag gaan we niet zelf bedenken. We laten ons inspireren door de mensen die er op dagelijkse basis mee te maken hebben. Hieronder kan je meeluisteren in de drie gesprekken die wij voerden op weg naar onze gezamenlijk gedragen kernvraag
“Werkdruk: voor de één is het heel groot en aanwezig en voor de ander is het er nauwelijks.”
Werkdruk - Hoe ziet dat eruit?
“Ouders delen dan toch makkelijker onvrede over een whatsapp groep dan gewoon in gesprek gaan.”
Ouders, onvrede en whatsapp
“Samen. Het samen dragen”
We reizen de toekomst in en dit is wat Brenda ziet
“Iets zó wezenlijks bewerkstelligen dat je het nooit meer vergeet.”
Iets wezenlijks bewerkstelligen
“Er mag best werkdruk zijn. Er is verschil tussen werkdruk uit inspiratie en werkdruk uit bureaucratie.”
Soorten werkdruk
“Ik denk dat het te maken heeft met dat je jezelf moet bevrijden van een heleboel dingen.”
Minder werkdruk door ons te bevrijden van conventies, meningen, clichés.
“Het gaat ten koste van de persoon. En dat vind ik heel jammer voor ze. Het raakt me.”
Welke koers we varen
“Mensen uit de praktijk kunnen heel erg goed meedenken met praktische oplossingen. “
Hoe kan je mensen inzetten
“Van spiritueel tot iemand die heel realistisch is, alles komt hier bij elkaar en dat is zo mooi.”
Disfunctionerende families
wat hebben we nodig?
Wil je mee leren?.
Hieronder een klein overzicht van wat we nodig hebben.
Wat hebben we nodig?
- 6 – 10 deelnemende coalitie leden (bestuurders) uit maatschappelijke werkvelden die de pijn van onze kernvraag elke dag voelen.
- Die niet bang zijn voorbij het (eigen) oordeel te kijken en mee te leren van het veldwerk en elkaar.
- Die urgentie voelen en dit onderwerp bij de lurven willen grijpen, ookal betekent dat buiten de gebaande paden / werkvelden lopen.
- Die simpelweg zin hebben in deze samenkomsten waarin verschillende perspectieven met elkaar worden opengegooid, als basis voor de volgende lerende stap
- En bereid zijn financieel bij te dragen aan dit lerende traject.
Nadat we alles al probeerden, proberen we het eens anders!
Hoe? We gaan niet op zoek naar antwoorden, maar op zoek naar andere perspectieven, nieuwe doorkijkjes, spiegels die ons iets terug geven. We gaan op pad zonder het doel te hebben iets op te lossen. We gaan op pad met als doel: ontdekken wat we nog niet wisten, voelden of doorzagen. Zodat we daarna -in de volgende fases- op een andere manier beweging en energie kunnen brengen rond het onderwerp werkdruk.
En dat doen we niet alleen, maar het allerliefste met jou samen. We zijn op zoek naar organisaties die met hetzelfde kernprobleem onder de arm lopen. Om zo samen op onderzoek te gaan. Te leren van elkaar en er rijker uit te lopen.
‘let the dialogue change you’
Tussen de scherven van het mozaïek die onze samenleving is gaan we op pad en vinden we nieuwe perspectieven.
Met het thema ‘ervaren werkdruk’ onder onze arm zoeken we in de verhalen van jou, van mij en van de ander naar een fakkel die de weg verlicht naar betere perspectieven.
Hoe? In de fase na deze gaan we op veldwerk om hier kunst uit te maken. Hierin gaan we in gesprek met mensen uit het veld. Gesprekken waar we instappen met de intentie de ander nog net iets dieper te begrijpen dan we dachten al te doen. We stappen het gesprek in zonder oordeel, zonder doelen op de uitkomst, alleen de intentie om het gesprek het onderwerp te laten ontvouwen.
We laten de ruimte om ons te laten veranderen door het gesprek.
Stuur ons een mail
voor meer informatie.
Rianne@studiowinwin.nl